Κύστη Κόκκυγος - laser

Η κύστη κόκκυγος θεραπεύεται πλέον με ανώδυνη και αναίμακτη ενδοσκοπική επέμβαση με laser (SiLaC).

Τα πλεονεκτήματα της ενδοσκοπικής επέμβασης κύστης κόκκυγος με laser (SiLaC) είναι:

  • ανώδυνη επέμβαση
  • αναίμακτη επέμβαση (χωρίς νυστέρι)
  • πολύ μικρό τραύμα μεγέθους 1 εκατοστού
  • τοπική αναισθησία
  • άμεση έξοδος από την κλινική
  • ταχεία ανάρρωση
  • άμεση επαναφορά σε όλες τις δραστηριότητες
  • είναι δυνατό και το κάθισμα
  • απλή διαδικασία αλλαγών
  • άριστο αισθητικό αποτέλεσμα

Χειρουργική Θεραπεία κύστης κόκκυγος με laser

Η κύστη κόκκυγος θεραπεύεται αποκλειστικά χειρουργικά. Το χειρουργείο κύστης κόκκυγος διακρίνεται σε 2 κατηγορίες, στην παλαιά ριζική αφαίρεση της κύστης κόκκυγος και στη νέα ενδοσκοπική επέμβαση.

Ενδοσκοπική επέμβαση

Η ενδοσκοπική επέμβαση (η οποία πραγματοποιείται υπό τοπική αναισθησία και ακολουθείται από άμεση έξοδο από την κλινική) διακρίνεται σε 2 περαιτέρω υποκατηγορίες:

Τεχνική SiLaT / SiLaC - laser

Τεχνική FiLaC (Fistula Laser Closure) ή SiLaT (Sinus Laser Treatment) ή SiLaC (Sinus Laser Closure):

Πρόκειται για την ίδια μέθοδο με 3 διαφορετικά ονόματα. Κατά τη μέθοδο FiLaC δεν αφαιρείται η κύστη κόκκυγος, αλλά καυτηριάζεται το εσωτερικό της μέσω μιας πολύ μικρής οπής με laser. Συγκεκριμένα χρησιμοποιείται ένα από τα ήδη υπάρχοντα ανοίγματα των συριγγίων στο δέρμα, το οποίο μεγεθύνεται κατά 1 εκατοστό. Αρχικά (διαγνωστικό στάδιο), μέσω του μικρού αυτού τραύματος πραγματοποιείται χαρτογράφηση του δικτύου των συριγγίων (με λεπτά συρμάτινα εργαλεία και χρήση μιας ειδικής χρωστικής). Τα συρίγγια και η κύστη καθαρίζονται εσωτερικά από νεκρωμένους ιστούς και τρίχες. Στο τέλος (θεραπευτικό στάδιο), εισάγεται από την ίδια μικρή πληγή μια οπτική ίνα laser, η οποία καυτηριάζει (εκπεμποντας κυκλικά ενέργεια laser 360 μοιρών) την κύστη και τα συρίγγια εσωτερικά. Η καυτηρίαση με το λέιζερ καταστρέφει (εξαχνώνει) τα τοιχώματα της κύστης και των συριγγίων. Στη συνέχεια δημιουργείται σταδιακά ουλώδης ιστός που επουλώνει την κύστη κόκκυγος και τα συρίγγιά της. Η θεραπεία βέβαια με το laser δεν έχει αποτέλεσμα, αν δεν προηγηθεί χαρτογράφηση και σχολαστικός καθαρισμός του εσωτερικού των συριγγίων και της κύστης από τρίχες (όπως περιγράφηκε).

Εναλλακτικά η κύστη κόκκυγος και τα συρίγγια μπορούν να καυτηριαστούν με μια ίνα που εκπέμπει ραδιοσυχνότητες RF, οπότε η μέθοδος ονομάζεται Fistura.

Τεχνική EPSiT

Τεχνική EPSiT (Endoscopic Pilonidal Sinus Treatment):

Αυτή η δεύτερη ενδοσκοπική μέθοδος είναι παραπλήσια με τη μέθοδο SiLaC. H διαφορά είναι ότι κατά τη χαρτογράφηση των συριγγίων της κύστης κόκκυγος χρησιμοποιείται επιπλέον μια μικροκάμερα. Η κάμερα αυτή εισάγεται επίσης από το μικρό τραύμα του 1 εκατοστού που δημιουργεί ο χειρουργός. Βλέποντας ο ιατρός στην οθόνη, καθαρίζει τις τρίχες και το φλεγμονώδη ιστό εντός της κύστης και των συριγγίων. Ακολούθως, πραγματοποιείται επίσης καυτηρίαση των τοιχωμάτων της κύστης και των συριγγίων, είτε με ηλεκτροδιαθερμία ή ραδιοσυχνότητες RF που ανήκουν στο ‘’σετ των εργαλείων EPSiT’’ είτε με ίνα laser όπως στη μέθοδο SiLaC.

Ριζική αφαίρεση κύστης κόκκυγος

Η επέμβαση ξεκινά επίσης με τη χαρτογράφηση του δικτύου των συριγγίων με μια χρωστική και λεπτά συρμάτινα εργαλεία. Έτσι εντοπίζεται ολόκληρο το δίκτυο των συριγγίων και στη συνέχεια αφαιρείται ριζικά η κύστη κόκκυγος μαζί με όλα τα συρίγγια που ξεκινούν από αυτή. Η αφαίρεση πραγματοποιείται με laser ή ηλεκτροδιαθερμία, ώστε να είναι πιο ανώδυνη και αναίμακτη η εγχείρηση, παρόλο που το τραύμα (ανοιχτό ή ραμμένο) είναι πολύ μεγαλύτερο και ακολουθείται διαδικασία αλλαγών με περισσότερες γάζες. Για τη ριζική αφαίρεση της κύστης κόκκυγα χρησιμοποιείται είτε τοπική είτε γενική αναισθησία.

Επιλογή μεθόδου

Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι δυνατή η εφαρμογή της ενδοσκοπικής τεχνικής. Σε ορισμένες όμως περιπτώσεις (π.χ. πολύ εκτεταμένο δίκτυο συριγγίων) μπορεί να προτιμηθεί η ριζική αφαίρεση. Η τεχνική επιλέγεται μετά από την κλινική εξέταση από τον εξειδικευμένο χειρουργό, καθώς κάθε μέθοδος έχει ορισμένα υπέρ και κατά. Όλες οι τεχνικές εντάσσονται σε μακροχρόνιες διεθνείς μελέτες.

Ανεξάρτητα από την εφαρμοζόμενη τεχνική, όλοι οι ασθενείς θα πρέπει στο μέλλον να υποβάλλονται σε αποτρίχωση της ευρύτερης περιοχής με laser, ώστε να μην υποτροπιάσει η κύστη κόκκυγα.

Τι είναι η κύστη κόκκυγος?

Η κύστη κόκκυγα ή αλλιώς τριχοφωλεακό συρίγγιο είναι μια κύστη εντός του λίπους που βρίσκεται μεταξύ δέρματος και κόκκυγα (‘’ουρίτσας’’). Η κύστη αυτή παράγει φλεγμονώδες υγρό.

Ποιες είναι οι αιτίες της κύστης κόκκυγα?

  • Η συχνότερη αιτία είναι η είσοδος μιας ή περισσότερων τριχών στο δέρμα, αλλά και μικροβίων κατά συνέπεια. Έτσι δημιουργείται μια φλεγμονώδης κύστη. Η κύστη κόκκυγα είναι συχνότερη σε άντρες (λόγω τριχοφυίας), παρά σε γυναίκες. Χονδρικά ένας στους δύο άνδρες έχει κύστη κόκκυγα, είτε το ξέρει, είτε όχι.
  • Σπανιότερη είναι η εκ γενετής ύπαρξη της κύστης κόκκυγα.

Ποια είναι τα συμπτώματα της κύστης κόκκυγος?

Η κύστη κόκκυγα μπορεί να βρίσκεται σε 2 φάσεις, τη χρόνια ή την οξεία, με διαφορετικά οπότε συμπτώματα:

Χρόνια μορφή: Το φλεγμονώδες υγρό που παράγεται εντός της κύστης εξέρχεται μέσω συριγγίων (κανάλια / σήραγγες) που δημιουργούνται. Μέσω των συριγγίων επικοινωνεί η κύστη με το δέρμα, όπου φαίνονται συνήθως μικροί πόροι. Τα συρίγγια μπορεί να δημιουργούν και εκτεταμένες διακλαδώσεις (σαν μικρή μυρμηγκοφωλιά). Όσο παλαιότερη είναι η κύστη, τόσο περισσότερα συρίγγια δημιουργούνται συνήθως. Τα συμπτώματα στη χρόνια φάση είτε είναι ανύπαρκτα είτε συνίστανται στην έξοδο κιτρινωπού συνήθως υγρού από τα συρίγγια.

Οξεία φάση: Κατά την οξεία φάση ‘’βουλώνουν’’ τα συρίγγια, με αποτέλεσμα να παραμένει το υγρό εντός της κύστης και των συριγγίων, κάτι που οδηγεί στον ξαφνικό σχηματισμό αποστήματος (συλλογή από πύον). Τα συμπτώματα που προκαλεί είναι τοπική επώδυνη και ερυθρή διόγκωση. Πολλοί ασθενείς με απόστημα δεν μπορούν να καθίσουν λόγω πόνου, ενώ σε αρκετούς εμφανίζεται και πυρετός. Ένας σπάνιος, αλλά σημαντικός κίνδυνος από την οξεία κύστη κόκκυγος είναι η δημιουργία γάγγραινας Fournier (ξαφνική και εκτεταμένη νέκρωση των ιστών γύρω από τον πρωκτό). Στην περίπτωση αυτή απαιτείται μεγάλη σε έκταση εγχείρηση, αλλά και μακρά νοσηλεία. Προς αποφυγή της γάγγραινας, το απόστημα κύστης κόκκυγος πρέπει να αντιμετωπίζεται άμεσα με επέμβαση. Η θεραπεία με αντιβίωση δεν είναι ενδεδειγμένη και μόνο καθυστέρηση στην εξέλιξη μιας οξείας φλεγμονής θα μπορούσε να αποφέρει. Αντίθετα, η χρόνια μορφή δε χρήζει επείγουσας επέμβασης, αλλά προγραμματισμένης.

Μία πάθηση που μπορεί να μιμείται τα συμπτώματα της κύστης κόκκυγος και εμφανίζεται με πόνο κατά το κάθισμα, είναι η κοκκυγοδυνία, ο πόνος δηλαδή του οστού κόκκυγα. Η πάθηση αυτή οφείλεται σε χρόνιο πολύωρο κάθισμα σε σκληρά συνήθως καθίσματα. Η διάκριση της κοκκυγοδυνίας από την κύστη κόκκυγος θα πρέπει να γίνει από την εξειδικευμένο πρωκτολόγο χειρουργό. Σπάνια μπορεί να συνυπάρχει η κύστη κόκκυγος με την κοκκυγοδυνία.

Απορίες για κύστη κόκκυγος

Ερώτηση:  Πονάω στην ουρίτσα. Έχω κύστη κόκκυγος;
Απάντηση:  Είναι πιθανό να υφίσταται κύστη κόκκυγος, αλλά δεν είναι σίγουρο, αν δεν εξεταστεί ο ασθενής από τον πρωκτολόγο χειρουργό. Σε ορισμένες περιπτώσεις π.χ. δεν υφίσταται κύστη κόκκυγος, αλλά κοκκυγοδυνία. Μία επώδυνη δηλαδή πάθηση του οστού του κόκκυγα που οφείλεται σε χρόνια καταπόνηση από πολύωρο κάθισμα. Σε περίπτωση κοκκυγοδυνίας δεν απαιτείται επέμβαση, αλλά συντηρητική αγωγή (αποφυγή καθίσματος ή κάθισμα σε ειδικό μαξιλάρι με κενό σε σχήμα Π ή V, αντιφλεγμονώδη κλπ).

Ερώτηση:  Έχω κάνει χειρουργείο κύστης κόκκυγος. Τι πρέπει να κάνω για να μην ξαναπαρουσιαστεί;
Απάντηση:  Μετά από επέμβαση κύστης κόκκυγος (είτε ενδοσκοπική με laser είτε ριζική αφαίρεση), θα πρέπει εφ΄όρου ζωής να πραγματοποιείται αποτρίχωση με laser στην περιοχή, ώστε να μην εισχωρήσουν στο μέλλον τρίχες εντός του δέρματος και ξαναδημιουργήσουν κύστη κόκκυγος. Θα πρέπει επίσης να ελεγχθεί το αποτέλεσμα της αποτρίχωσης από το χειρουργό του ασθενούς.

Ερώτηση:  Έκανα αποτριχώσεις με laser στην περιοχή του κόκκυγα μετά την επέμβαση και σκέφτομαι να σταματήσω πλέον τη διαδικασία. Είναι σωστό;
Απάντηση:  Οι αποτριχώσεις σε τακτά χρονικά διαστήματα σε άντρες θα πρέπει να συνεχίζονται σε ολόκληρη τη ζωή, διότι οι τρίχες στους άντρες μπορεί να λιγοστεύουν και να αδυνατίζουν με την πάροδο του χρόνου, αλλά δεν εξαφανίζονται όπως στις γυναίκες.

Ερώτηση:  Έκανα ενδοσκοπική επέμβαση κύστης κόκκυγος με laser. Μπορώ να κάνω από την επόμενη μέρα τα πάντα;
Απάντηση:  Καθώς η πληγή μετά την ενδοσκοπική επέμβαση με laser είναι πολύ μικρή (περίπου 1 εκατοστό), ο ασθενής μπορεί από την ίδια μέρα να κάνει σχεδόν τα πάντα, δηλαδή να καθίσει, να αθληθεί ήπια και να περπατήσει όσο επιθυμεί, χωρίς να χρειάζεται συνήθως κανένα παυσίπονο. Βέβαια, το κάθισμα π.χ. σε ποδήλατο δεν είναι ιδανικό για τις πρώτες μέρες.

Ερώτηση:  Επιτρέπεται το μπάνιο μετά την επέμβαση;
Απάντηση:  Το μπάνιο και το πλύσιμο της πληγής, είτε πρόκειται για ενδοσκοπική επέμβαση κύστης κόκκυγος με laser είτε για ριζική επέμβαση, επιτρέπεται κανονικά και μάλιστα βοηθά την καθαριότητα και επούλωση του τραύματος.